Calcium is nodig voor sterke botten, dat weten we allemaal. Met name dankzij melk en andere zuivel kunnen we aan voldoende calcium komen, maar dat lukt niet iedereen. Maar alleen calcium is niet voldoende.
Tot een leeftijd van ongeveer 30 jaar is de botopbouw groter dan de botafbraak en de botten worden steviger. Daarna verandert die verhouding helaas: de afbraak wordt groter dan de opbouw en de botten worden langzamerhand minder stevig. Zowel een tekort aan calcium als een tekort aan vitamine D kan een goede botopbouw verminderen en kan op latere leeftijd de botten verzwakken en osteoporose (botontkalking) veroorzaken. De botten worden zo poreus dat je zomaar iets kunt breken.
Hoeveel calcium nodig?
Voor voldoende calcium heb je dagelijks gemiddeld drie porties zuivel nodig, zoals melk of yoghurt en daarnaast een plak kaas. In de rest van de voeding zit ook wel wat calcium, maar zonder die porties zuivel ontstaat er vrij gemakkelijk een tekort. Bovendien heb je vanaf vijftig jaar wat meer calcium nodig. Lukt het niet met voldoende melk of andere zuivelbron, dan kun je kiezen voor een supplement met calcium, bij voorkeur in combinatie met vitamine D (zie de helper van calcium). Let goed op de dosering; in totaal is er per dag voor volwassenen 1000 milligram nodig, boven die vijftig jaar 1100 mg en voor zeventig-plussers is dat 1200 mg. Een hogere dosering is in principe niet nodig en de botopbouw kan bij langdurig gebruik van erg hoge doseringen zelf is het gedrang komen.
De helpers van calcium
Helper 1: vitamine D zorgt ervoor dat calcium goed in het lichaam wordt opgenomen. Vette vis, margarine of halvarine en bak- en braadproducten bevatten vitamine D. In de zomerperiode kan een lichte huid onder invloed van zonlicht ook goed vitamine D aanmaken. Risicogroepen hebben 10 of 20 microgram extra vitamine D nodig. Bij vrouwen in de overgang kan botontkalking plaatsvinden als gevolg van veranderingen in de hormoonstofwisseling. Voldoende calcium uit de voeding samen met een vitamine D supplement is dan van groot belang.
Helper 2: vitamine K is belangrijk voor de botten, maar de precieze rol is nog niet helemaal duidelijk. Uit onderzoek blijkt dat vitamine K nodig is voor de aanmaak van bepaalde boteiwitten. Vitamine K wordt gedeeltelijk gemaakt door bacteriën in de dikke darm. De rest moet uit de voeding komen. Bladgroenten en zuivel zijn belangrijke bronnen van vitamine K.
Helper 3: zorg voor voldoende lichaamsbeweging! Dat is op elke leeftijd belangrijk voor gezonde botten. Lichaamsbeweging zorgt in de jeugd voor de aanmaak van botweefsel en gaat op latere leeftijd de afbraak tegen.
